UNIVERZITET U TUZLI
PRIRODNO-MATEMATIČKI FAKULTET
Tuzla, 11.05.2026. godina.
Na osnovu člana 17. Pravilnika o završnom magistarskom radu na II ciklusu studija Univerziteta u Tuzli, Sekretarijat Univerziteta
O B J A V L J U J E
Lejla Alibašić, bachelor primijenjene biologije javno će braniti završni magistarski rad, pod naslovom „Uticaj eteričnih ulja na formiranje biofilmova rezistentnih bakterija iz porodice Enterobacteriaceae“ u srijedu 20.05.2026. godine u Sali za sjednice Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli, sa početkom u 14 sati i 30 minuta pred Komisijom u sastavu:
- Dr.sci. Aldijana Avdić, vanredni profesor, predsjednik Komisije
Uža naučna oblast ”Genetika, biologija ćelije i mikrobiologija”
Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Tuzli
- Dr. sci. Darja Husejnagić, docent, mentor i član
Uža naučna oblast ”Genetika, biologija ćelije i mikrobiologija”
Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Tuzli
- Dr. sci. Suad Širanović, vanredni profesor, član
Uža naučna oblast ”Genetika, biologija ćelije i mikrobiologija”
Prirodno-matematički fakultet, Univerzitet u Tuzli
Za zamjenika jednog od članova Komisije imenuje se dr.sci. Amela Hercegovac, redovni profesor za užu naučnu oblast „Genetika, biologija ćelije i mikrobiologija“ na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Tuzli.
Pristup javnosti je slobodan.
Magistarski rad se može pogledati u Sekretarijatu Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli, radnim danom od 8,00 do 16,00 sati.
REZIME RADA
Porast upotrebe antimikrobnih agenasa postao je neophodan zbog sve većeg broja infekcija i oboljenja uzrokovanih različitim patogenima. Razvoj medicine i dostupnost sintetičkih antimikrobnih sredstava doprinijeli su efikasnom liječenju mnogih zaraznih bolesti. Međutim, povećana i često nekontrolisana upotreba ovih agenasa dovela je do pojave rezistencije mikroorganizama. Upotreba prirodnih antimikrobnih agenasa donosi brojne prednosti u borbi protiv infekcija. Eterična ulja, kao i određeni spojevi izolovani iz biljaka, pokazali su značajno antimikrobno djelovanje, često sa manje nuspojava u poređenju sa sintetičkim agensima.
Mnoge bakterije egzistiraju kao dio kompleksnih zajednica vezanih za podlogu i ugrađenih u sopstveni ekstracelularni matriks. Danas su ovakve zajednice poznate kao biofilmovi. Danas biofilmovi predstavljaju ozbiljan izvor infekcija, naročito kod imunokompromitiranih individua sa implantiranim medicinskim spravama (poput katetera). Ovo ima ozbiljne kliničke posljedice i uzrok je mnogih perzistentnih i hroničnih infekcija. Pri tome treba imati u vidu da se bakterijske ćelije unutar biofilma nalaze se u EPS-u koji im pruža zaštitu od odbrambenih mehanizama domaćina kao i od antimikrobnih sredstava.
Cilj ovog istraživanja bio je ispitati antimikrobno i antibiofilmsko djelovanje eteričnih ulja biljaka Origanum compactum i Schinus terebinthifolius na rezistentne kliničke izolate iz ove porodice. U istraživanju su korištena 45 bakterijska izolata iz porodice Enterobacteriaceae kliničkog porijekla – Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Enterobacter aerogenes i Proteus mirabilis. Nakon identifikacije i antibiograma, primijenjene su metode difuzije u agaru sa bunarićima i mikrodilucione metode radi određivanja antimikrobne aktivnosti eteričnih ulja. Također je korištena metoda kvantifikacije biofilma pomoću kristal- violeta u mikrotitarskim pločama.
Rezultati su pokazali da eterična ulja, posebno eterično ulje Origanum compactum, posjeduju snažnu antibakterijsku aktivnost, sa jasno izraženim zonama inhibicije i niskim MIC vrijednostima kod većine testiranih sojeva. Oba ulja su pokazala sposobnost inhibicije formiranja biofilmova, pri čemu je Origanum compactum pokazao jači efekt u poređenju sa Schinus terebinthifolius.
Dobijeni rezultati ukazuju na veliki potencijal ispitivanih eteričnih ulja kao prirodnih agenasa u prevenciji i suzbijanju biofilmom-posredovanih infekcija izazvanih višestruko rezistentnim bakterijama, te njihovu moguću primjenu kao dopunu konvencionalnim terapijama i sredstvima za kontrolu infekcija u kliničkoj i industrijskoj praksi.
Ključne riječi: antimikrobna rezistencija, eterična ulja, biofilm, Enterobacteriaceae