OBAVIJEST O ODBANI ZAVRŠNOG MAGISTARSKOG RADA – Dženana Jugović, bachelor hemije

UNIVERZITET U TUZLI

PRIRODNO-MATEMATIČKI FAKULTET

Tuzla, 22.05.2026. godina

Na osnovu člana 17. Pravilnika o završnom magistarskom radu na II ciklusu studija Univerziteta u Tuzli, Sekretarijat Univerziteta

O B J A V L J U J E

 Dženana Jugović, bachelor hemije  javno će braniti završni magistarski rad, pod naslovom 

“Primjena dubokih eutektičkih rastvarača za ekstrakciju antocijana iz tropa bobičastog voća“

u  četvrtak   04.06.2026. godine u Sali za sjednice  Prirodno-matematičkog  fakulteta Univerziteta u Tuzli,  sa početkom u 11 sati  pred Komisijom u sastavu:

  1. Dr.sc. Jasmin Suljagić, redovni profesor, predsjednik, Uža naučna oblast “Organska hemija”, Tehnološki fakultet Univerziteta u Tuzli
  2. Dr.sc. Mersiha Suljkanović, redovni profesor, mentor i član, Uža naučna oblast “Analitička hemija”, Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Tuzli
  3. Dr.sc. Edita Bjelić, docent, član, Uža naučna oblast “Analitička hemija”, Tehnološki fakultet Univerziteta u Tuzli

Za zamjenika članova Komisije iz prethodnog stava ovog člana imenuje se dr. sc. Amra Selimović, vanredni  profesor  uža naučna oblast „Organska hemija“  Tehnološki  fakultet Univerziteta u Tuzli.

Pristup javnosti je slobodan.

Magistarski rad se može pogledati u Sekretarijatu Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli, radnim danom od 8,00 do 16,00 sati.

Sažetak rada:

Industrijska prerada bobičastog voća u sokove i sirupe generiše značajne količine nusproizvoda, poznatog kao voćni trop, koji može činiti od 20 do čak 60 % ukupne mase ploda. Ovaj se materijal često tretira kao otpad, iako predstavlja bogat izvor biološki aktivnih spojeva, prvenstveno antocijana. Antocijani su pigmenti sa izraženim antioksidativnim potencijalom koji doprinose prevenciji hroničnih bolesti, što ih čini dragocjenim za prehrambenu i farmaceutsku industriju.

Cilj ovog rada je  istraživanje mogućnosti valorizacije voćnog tropa bobičastog voća (aronije, borovnice, kupine i maline) kao sekundarne sirovine bogate biološki aktivnim spojevima. U kontekstu principa cirkularne ekonomije, fokus je stavljen na transformaciju ovog industrijskog nusproizvoda u polaznu sirovinu za izolaciju antocijana. Primarni cilj bio je ispitati efikasnost dubokih eutektičkih rastvarača (DES) kao “zelenih” održivih alternativa konvencionalnim organskim rastvaračima.

Metodologija rada obuhvatila je sintezu različitih DES sistema na bazi holin-hlorida, holin- dihidrogen citrata i natrij-acetata, uz upotrebu glicerola i polietilen glikola (PEG 200) kao donora vodikove veze. Ekstrakcija je vršena iz sušenog i usitnjenog tropa, a kvantifikacija ukupnih antocijana provedena je pH diferencijalnom metodom UV/VIS spektrofotometrijski.

Rezultati su pokazali značajne varijacije u efikasnosti ekstrakcije u zavisnosti od tipa voćnog tropa i sastava rastvarača. Najveća efikasnost ekstrakcije u poređenju sa metanolnom kontrolom postignuta je kod tropa kupine (uz sistem ChCl:PEG200 1:2 + 10 % H2O). Visoki prinosi zabilježeni su i kod tropa borovnice (uz ChDhC:PEG200), te aronije (uz NaAc:Gly 1:4). Istraživanje potvrđuje da su DES sistemi, zahvaljujući svojoj niskoj hlapljivosti, netoksičnosti i visokoj selektivnosti, ekonomski opravdana i ekološki superiorna rješenja za ekstrakciju dragocjenih pigmenata. Ovakav pristup direktno doprinosi smanjenju ekološkog otiska prehrambene industrije i promoviše održivo upravljanje resursima.

Ključne riječi: voćni trop, antocijani, zelena hemija, duboki eutektički rastvarači (DES), pH diferencijalna metoda, cirkularna ekonomija.