UNIVERZITET U TUZLI
EKONOMSKI FAKULTET
O B J A V L J U J E
Kandidat Dženeta Kovačević, BA, javno će braniti završni magistarski rad pod nazivom „Utjecaj upotrebe digitalnih instrumenata plaćanja na efikasnost bankarskih transakcija“ dana 18.06.2026. godine u 11:00 sati na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Tuzli, pred Komisijom u sastavu:
- Dr. sc. Branko Krsmanović,redovni profesor – predsjednik,
izabran na užu naučnu oblast “Informacione nauke” Fakultet poslovne ekonomije Univerzitet Istočno Sarajevo (ekvivalentan izboru na užoj naučnoj oblasti “Digitalna ekonomija” na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Tuzli), - Dr. sc. Edin Osmanbegović, redovni profesor – mentor i član,
(uža naučna oblast „Digitalna ekonomija”na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Tuzli) i - Dr. sc. Emira Kozarević, redovni profesor – član,
(uža naučna oblast„Finansije i finansijska politika“ na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Tuzli).
Završni magistarski rad može se pogledati u Sekretarijatu Fakulteta radnim danom od 10:00 do 14:00 sati.
Pristup javnosti je slobodan.
REZIME RADA
Digitalni instrumenti plaćanja poput mobilnog bankarstva, internet bankarstva i kartičnog plaćanja predstavljaju ključne tehnološke inovacije koje transformišu tradicionalne bankarske usluge, omogućavajući korisnicima obavljanje finansijskih transakcija elektronskim putem bez fizičke prisutnosti u poslovnici banke. Predmet istraživanja u ovom radu je odnos između intenziteta upotrebe digitalnih instrumenata plaćanja i efikasnosti bankarskih transakcija, mjerene kroz brzinu izvršavanja, stopu uspješnosti i percipiranu jednostavnost korištenja. Osnovni cilj istraživanja je ispitati i objasniti utjecaj upotrebe digitalnih instrumenata plaćanja na efikasnost bankarskih transakcija kod individualnih korisnika u Federaciji Bosne i Hercegovine. Pored osnovnog, operativni ciljevi obuhvataju utvrđivanje strukture korištenja digitalnih instrumenata u FBiH, komparativnu analizu efikasnosti mobilnog i internet bankarstva, identifikaciju barijera za efikasno korištenje te utvrđivanje utjecaja demografskih karakteristika na efikasnost transakcija. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 300 ispitanika sa područja Federacije Bosne i Hercegovine u periodu januar-februar 2026. godine putem strukturiranog anketnog upitnika, a podaci su obrađeni u programskom paketu IBM SPSS Statistics primjenom odgovarajućih statističkih metoda. Empirijskim istraživanjem potvrđeno je da upotreba digitalnih instrumenata plaćanja pozitivno utječe na efikasnost bankarskih transakcija kod individualnih korisnika. Ovaj utjecaj šire je razložen kroz analizu strukture korištenja, učestalosti upotrebe i komparaciju pojedinih instrumenata. Rezultati pokazuju da mobilno bankarstvo i kartično plaćanje dominiraju u FBiH sa zastupljenošću od 78% i 76,7%, dok internet bankarstvo koristi tek 27,7% ispitanika, što ukazuje na jasnu dominaciju mobilnih platformi. Kada je u pitanju prva pomoćna hipoteza, potvrđena je pozitivna povezanost između učestalosti korištenja digitalnih instrumenata i efikasnosti transakcija, što znači da korisnici koji češće koriste digitalne instrumente doživljavaju brže i uspješnije transakcije. Drugom pomoćnom hipotezom, komparativnog karaktera, potvrđeno je da mobilno bankarstvo rezultira statistički značajno većom efikasnošću u odnosu na internet bankarstvo u sve tri ispitivane dimenzije: brzini izvršavanja, stopi uspješnosti i percipiranoj jednostavnosti korištenja. Identificirano je da je percipirana jednostavnost korištenja najjača odrednica efikasnosti bankarskih transakcija, sa višim standardiziranim Beta koeficijentom od učestalosti korištenja i informatičke pismenosti, što sugeriše da kvalitet korisničkog interfejsa i intuitivnost navigacije imaju daleko veći potencijal za poboljšanje
efikasnosti nego bilo koji drugi ispitivani faktor.Utvrđeno je da je informatička pismenost jedina demografska varijabla sa značajnim utjecajem na efikasnost, dok dob i obrazovanje ne utječu, čime se opovrgava stereotip o digitalnom jazu između generacija. Identificirano je da su sigurnosne barijere, posebno strah od krađe podataka i zabrinutost zbog prevara, dominantne prepreke efikasnog korištenja, iako većina ispitanika nije doživjela stvarne probleme u praksi. Rezultati istraživanja pružaju osnovu za konkretne preporuke bankama u FBiH za unapređenje efikasnosti digitalnih bankarskih usluga, uključujući prioritizaciju razvoja mobilnih aplikacija, pojednostavljenje korisničkog interfejsa i investiranje u programe informatičke pismenosti korisnika.
Ključne riječi: digitalni instrumenti plaćanja, efikasnost bankarskih transakcija, mobilno bankarstvo, informatička pismenost